Η χαρτορίχτρα

000066 Purma Klinv El. Pin (;), Η χαρτορίχτρα, 1809, ελαιογραφία σε ξύλο, 40 × 35 εκ.

Η κωμική παράσταση λαμβάνει χώρα στην αυλή ενός σπιτιού. Μπροστά σε ένα μικρό, ξύλινο τραπέζι, όπου υπάρχει ένα γυάλινο μπουκάλι κι ένα μικρό ποτήρι με ποτό, κάθεται η γριά χαρτομάντισσα. Προσπαθεί να ερμηνεύσει στην τράπουλα το μέλλον για χάρη της νέας στο κέντρο της σκηνής. Η κοπέλα φορά ρούχα που παραπέμπουν περισσότερο στην αρχαιότητα, παρά στην ενδυμασία των υπολοίπων, ενώ κρατά μια αρκετά άσχημα ζωγραφισμένη γάτα. Το ζώο κοιτάζει ανήσυχα τη χαρτορίχτρα. Πίσω από τη μάντρα, φέρνοντας το δάχτυλο στο στόμα σαν να προτρέπει τον θεατή να κρατήσει μυστική τη θέση του, διακρίνεται ένας νεαρός λαθρακουστής. Ενδεχομένως σκοπεύει να εκμεταλλευτεί τα λεγόμενα της μάγισσας για να γοητεύσει τη νέα. Το παιχνίδι του έρωτα, δημοφιλές θέμα στην ηθογραφική ζωγραφική του Μπαρόκ, του Ροκοκό αλλά και του 19ου αιώνα, είναι εδώ ο πραγματικός πρωταγωνιστής. Ο πίνακας πιθανότατα έχει φιλοτεχνηθεί κατά το α΄ μισό του 19ου αιώνα από κάποιον ήσσονος σημασίας καλλιτέχνη, με γνώση του νεοκλασικισμού αλλά και της ολλανδικής τέχνης. Παρά τις αδυναμίες του στο σχέδιο και το χρώμα, κερδίζει με την αφέλεια και τη γοητεία του επεισοδίου, παρά με την ποιότητα της τέχνης του. Και πιστοποιεί τη διαχρονική αγάπη του κοινού για αυτού του είδους τα θέματα.