Σαντορίνη

000009 Γιάννης Μηταράκης, Σαντορίνη, 1958, ελαιογραφία σε καμβά, 62,5 × 75,5 εκ.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 ο Μηταράκης επέστρεψε στο νησί της Σαντορίνης, όπου είχε εργαστεί μερικά χρόνια νωρίτερα, δουλεύοντας μια νέα σειρά τοπίων. Αυτή η εργασία εκτέθηκε στην ατομική του έκθεση στη γκαλερί «Ζυγός» το 1957, και γνώρισε θερμή υποδοχή από την κριτική της περιόδου χάρη στην αφαιρετική γραφή που είχε υιοθετήσει ο καλλιτέχνης. Ο πίνακας της Δημοτικής Πινακοθήκης φιλοτεχνήθηκε το 1958, έναν χρόνο μετά την έκθεση του «Ζυγού», εντάσσεται ωστόσο στο ίδιο πνεύμα. Στην πίσω όψη του πίνακα, αυτοκόλλητο από έκθεση αναφέρει στα αγγλικά τον τίτλο (A rock at Santorini) καθώς και το όνομα του ζωγράφου· ενδεχομένως το έργο συμμετείχε στην έκθεση Contemporary Greek Painting, που περιόδευσε σε διάφορες πόλεις των ΗΠΑ το διάστημα 1959-1960. Στον πίνακα εικονίζεται από ψηλά (με προοπτική πουλιού) ο κάθετος βράχος της καλδέρας. Στο πρώτο επίπεδο διακρίνονται οι στριφογυριστές, πέτρινες σκάλες, που οδηγούν από το λιμάνι της Οίας στην κορυφή. Το υπόλοιπο τοπίο αποδίδεται εντελώς σχηματικά: μεγάλες ζώνες καθαρού χρώματος, γρήγορες και νευρικές πινελιές, μια γραφή εξίσου εξπρεσιονιστική και αφαιρετική αποδίδει το ξερό τοπίο. Παρά την ιδιότυπη προοπτική, δεν υπάρχει βάθος, δεν απασχολεί τον ζωγράφο εδώ η ρεαλιστική απεικόνιση του νησιού ούτε ζητήματα όπως το «ελληνικό» φως. Εδώ πλέον, ζητούμενο είναι η καθαρή φόρμα, η επανερμηνεία του τόπου με όρους ζωγραφικούς και δη εξπρεσιονιστικούς.