Σφίγγα

000551 Νίκος Γιαλούρης, Σφίγγα, 1989, σινική μελάνη σε χαρτί, 90,5 × 61 εκ.

Εμπνευσμένος από τα τραγικά γεγονότα της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974 αλλά και από τις πληγές της Απριλιανής Δικτατορίας, ο Γιαλούρης ξεκίνησε να εργάζεται πάνω στη σειρά «Τα αγάλματα είμαστε εμείς». Τότε χρονολογούνται και οι πρώτες του συνθέσεις όπου πρωταγωνιστεί η Σφίγγα. Βέβαια, πέραν των άλλων συμβολισμών, το μιξογενές ον αποτελεί ένα ακόμα σύμβολο της Χίου: ήταν το αρχαίο έμβλημα του νησιού. Η χρήση της Σφίγγας από τον Γιαλούρη σηματοδοτεί και τη βαθιά σχέση του με το νησί. Το συγκεκριμένο σχέδιο, ωστόσο, έχει φιλοτεχνηθεί το 1989 και κάτω δεξιά σημειώνεται την αινιγματική επιγραφή: «Περίμενα με την αυγή/ τα λόγια του Μελτεμιού/ να λύσω το γρίφο της τυφλής/ Σφίγγας». Το μυθικό τέρας αποτελεί ελεύθερη απόδοση του περίφημου αρχαϊκού γλυπτού από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας: μια Σφίγγα από επιτύμβια στήλη που είχε βρεθεί στα Σπάτα της Αττικής (αρ. ευρ. 28). Με την ιδιαίτερη, εξπρεσιονιστική γραφή του, με βαριές γραμμές και εμφανώς χειρονομιακή αντίληψη στον τρόπο που δουλεύει τη μελάνη και το καλάμι, ο ζωγράφος δίνει ένα εξαιρετικό έργο, άριστο δείγμα της ώριμης εργασίας του.