Σκηνή από τον Β' Π.Π.

006885 Γιώργος Ζυμαράκης, Αναπαράσταση Πολέμου, 1996, ελαιογραφία σε καμβά, 153 × 203 εκ.

Με ανεπιτήδευτη τόλμη, ο Γιώργος Ζυμαράκης, που σπούδασε ζωγραφική στη Νέα Υόρκη, μετακινούνταν από ένα προσωπικό, εξπρεσιονιστικό ιδίωμα με πρωταγωνιστή το αστικό τοπίο, σε λαϊκότροπες αφηγηματικές σκηνές εμπνευσμένες από την ιστορία και την παράδοση της γενέτειράς του, της Χίου. Σε αυτή τη δεύτερη ενότητα εντάσσεται ο πίνακας της Δημοτικής Πινακοθήκης. Ο τίτλος Αναπαράσταση πολέμου δεν αφήνει καμία αμφιβολία για το θέμα, περισσότερο διαφωτιστική είναι όμως η «λαϊκή» επιγραφή, κάτω δεξιά: «Γ. ΖΥΜΑΡΑΚΗΣ/ εποίει 1996-97/ Αφήγηση ΑΝΤ. ΓΛΥΚΑΣ». Η φράση «εποίει» παραπέμπει στον Δομίνικο Θεοτοκόπουλο (τον Ελ Γκρέκο). Αλλά, ο ζωγράφος εκείνο που ενδιαφέρεται να διασώσει είναι πως η απεικόνιση βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Στο πρώτο επίπεδο, απλωμένα το ένα δίπλα στο άλλο, τα πρόσωπα της αφήγησης ακολουθούν σχηματική ανάπτυξη. Χωρικοί στα δεξιά κοιτούν έντρομοι τις δυο γυναίκες του Ερυθρού Σταυρού που προσπαθούν να σταματήσουν δύο οπλισμένους άντρες με πολιτικά, καθώς χτυπούν έναν αξιωματικό. Στα δεξιά, ένας άλλος ανοίγει μια πόρτα (κάποιας φυλακής;). Στο βάθος διακρίνονται πολίτες να συλλαμβάνουν στρατιώτες, ένα μεγάλο κτίριο που έχει μετατραπεί σε νοσοκομείο (στη στέγη του διακρίνεται το σήμα του Ερυθρού Σταυρού) και δεξιά μια εκκλησία με το καμπαναριό της. Η σκηνή αναφέρεται πιθανότατα σε γεγονότα του Εθνικού Διχασμού ή των συμβάντων αμέσως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή – αφού οι στρατιώτες έρχονται αντιμέτωποι με την οργή των πολιτών. Σε υφολογικό επίπεδο, ο Ζυμαράκης εδώ προβάλει τη λαϊκότροπη αφηγηματικότητά του, κρύβοντας τεχνηέντως τη βαθιά ζωγραφική του παιδεία. Αυτή όμως, αποκαλύπτεται στις λεπτομέρειες: τον τρόπο που δουλεύονται οι σκιές και το βάθος, το πώς χτίζονται οι όγκοι. Το αποτέλεσμα είναι ένα υβρίδιο μεταξύ ναΐφ και λόγιας τέχνης.