Σταύρωση

000596 Νίκος Γιαλούρης, Σταύρωση, χ.χ., σινική μελάνη σε χαρτί, 51,5 × 44 εκ.

Ο Γιαλούρης φιλοτέχνησε μία Σταύρωση αρκετά κοντά στη βυζαντινή τέχνη το 1959. Επέστρεψε στο θέμα το 1970 και μία ακόμα φορά, στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Δεν είναι σαφής ο λόγος που επέλεξε το θέμα ούτε ο ίδιος έδωσε ξεκάθαρες απαντήσεις. Ωστόσο, η πραγμάτευση του σώματος του Ιησού εμφανίζει ομοιότητες με άλλες σειρές όπως οι «Άγγελοι» ή «Τα αγάλματα είμαστε εμείς». Στο συγκεκριμένο σχέδιο εικονίζεται ένα ακρωτηριασμένο σώμα, χωρίς κεφάλι, χωρίς τις κνήμες (το πόδι είναι κομμένο κάτω από το γόνατο και τα οστά διακρίνονται), ενώ λείπει το δεξί χέρι. Η ταυτότητα του νεκρού, ωστόσο, δεν αμφισβητείται, καθώς στην κορυφή του σταυρού τοποθετείται η επιγραφή ΙΝΒΙ [Ιησούς Ναζωραίος Βασιλεύς των Ιουδαίων]. Μια σκάλα διακρίνεται στο αριστερό άκρο της σκηνής, συνδέοντας την παράσταση με τη μεταβυζαντινή εικονογραφία της ανάβασης στον σταυρό, πράξης που δήλωνε τη συνειδητή θυσία του Χριστού. Το σχέδιο, συμβατό με το ώριμο σχεδιαστικό ύφος του Γιαλούρη, διακρίνεται από την εξπρεσιονιστική διάθεση, την παραμόρφωση του σώματος, την απόδοση του πόνου, συνδέοντας τον Έλληνα ζωγράφο με ανάλογες διατυπώσεις του ευρωπαϊκού εικοστού αιώνα (και ιδίως του Άγγλου Φράνσις Μπέικον) που είδε στον Θεάνθρωπο όχι μια θεϊκή μορφή, αλλά μια αλληγορία του βασανισμένου απλού θνητού.