Παραθαλάσσιο σπίτι

005854 Νίκος Γιαλούρης, Παραθαλάσσιο σπίτι, χ.χ., ελαιογραφία σε χάρντμπορντ, 38,5 × 30 εκ.

Κοιτάζοντας κανείς αυτά τα πρώιμα έργα του Νίκου Γιαλούρη, δεν μπορεί παρά να αναρωτηθεί για την τόλμη ενός αυτοδίδακτου καλλιτέχνη, μεγαλωμένου μέσα στις δύσκολες συνθήκες της Κατοχής στην επαρχιακή Χίο, να αναμετρηθεί από πολύ νωρίς με τη ζωγραφική τέχνη χρησιμοποιώντας τη γλώσσα του Μοντερνισμού. Ποιοι ήταν οι συνομιλητές του νεαρού καλλιτέχνη; Από πού αντλούσε έμπνευση, καθοδήγηση και επιρροές, για να δώσει σε αυτές τις πρώιμες, νεανικές προσπάθειές του μια τόσο σαφή μοντερνιστική έκφραση; Στο συγκεκριμένο έργο εικονίζεται ένα παραθαλάσσιο τοπίο. Στο πρώτο επίπεδο, δεξιά, διακρίνεται ο κορμός ενός ξερού δέντρου (το μοτίβο θα επιστρέφει διαρκώς στο έργο του έως το τέλος της ζωής του). Η θάλασσα, κάτω δεξιά, παίζει ένα παιχνίδι κυριαρχίας με την ξηρά: μπαίνει σε κόλπους, διώχνεται από μικρά ακρωτήρια, αγκαλιάζει και αγκαλιάζεται από τη γη. Αρθρωμένη σε μικρά, καθαρά επίπεδα, πολύγωνες επιφάνειες καθαρών χρωμάτων, η ζώνη του εδάφους υψώνεται οργανικά για να καταλήξει στον αυστηρό, ορθογώνιο όγκο του σπιτιού. Το σχέδιο είναι υποτυπώδες, απλό, αδρό αλλά σοφό μέσα στη λιτότητά του. Το ίδιο ισχύει και για το χρώμα. Η πινελιά, πλούσια και ανάγλυφη, δουλεύεται με νευρικές κινήσεις, καλύπτοντας με προσοχή τα όρια μεταξύ των μαύρων περιγραμμάτων. Είναι μια εικαστική γλώσσα με επιρροές από τον εξπρεσιονισμό και τον Σεζάν, από τον Βαν Γκογκ και τους φωβιστές, από έναν νεαρό, αυτοδίδακτο Έλληνα.