Πυργί

001138 Νίκος Γιαλούρης, Πυργί, 1961, μικτή τεχνική σε χαρτί, 74 × 82 εκ.

Το Πυργί είναι ένα από τα πιο διάσημα και εμβληματικά χωριά της Χίου λόγω της μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής του και, κυρίως, λόγω της ιδιαίτερης, ασπρόμαυρης, γεωμετρικής διακόσμησης των προσόψεων των σπιτιών του, μοναδικής στον ελλαδικό χώρο. Ο Γιαλούρης απεικόνισε το Πυργί σε σχέδια, πίνακες, χαρακτικά καθ' όλη τη διάρκεια της καλλιτεχνικής του διαδρομής: άλλοτε έδωσε έμφαση στη γραφική όψη του χωριού και άλλοτε, στη μοναδική αρχιτεκτονική του μορφή. Σε αυτό το πρώιμο έργο του, φαίνεται να γοητεύεται από τη γραφικότητα του θέματος. Απεικονίζει ένα σοκάκι με δύο δοξαράδες (λίθινες αψίδες) να κοσμούν το πάνω τμήμα και να συνδέουν τα σπίτια εκατέρωθεν του στενού δρόμου. Με δυνατές, μαύρες γραμμές σχεδιάζει τα κτίσματα, με μαύρο χρώμα δουλεύει τις σκιές, τα μισάνοιχτα παράθυρα και τα κασώματα των θυρών. Με καθαρό, γαλάζιο χρώμα γεμίζει ολόκληρη τη ζώνη του ουρανού και δημιουργεί ισχυρή αντίθεση με το λευκό των σπιτιών. Ωστόσο, εκείνο που πρωτίστως τον ενδιαφέρει, είναι να αποτυπώσει τον αφηρημένο, γεωμετρικό διάκοσμο των τοίχων. Με γκρίζο χρώμα και λιγοστές λεπτομέρειες σε ανοιχτό πράσινο, με τη σχετικά ρεαλιστική (μα ρυθμική) γραφή του, ο Γιαλούρης μετατρέπει τη σύνθεση σε ένα παιχνίδι εναλλαγής σχημάτων και μοτίβων. Μεταφέρει στη ζωγραφική του τη δυνατή εντύπωση του οικισμού.